Kącik pedagogiczny

Kącik pedagogiczny

        • Gotowość szkolna

        •  

           

          Gotowość szkolna - czyli co moje dziecko powinno umieć przed pójściem do szkoły.

           

          Rozpoczęcie nauki w szkole to jeden z ważniejszych momentów w życiu dziecka. Wiąże się on ze zmianą sposobu codziennego funkcjonowania, koniecznością dostosowania się do nowych wymagań. Na to, jak dziecko poradzi sobie w szkole, duży wpływ ma gotowość szkolna dziecka – czyli, mówiąc inaczej, pewna dojrzałość w zakresie społecznym, emocjonalnym, fizycznym oraz intelektualnym. Nie zawsze jednak te sfery rozwijają się w sposób harmonijny. Zdarza się, że dzieci o bardzo wysokim poziomie rozwoju intelektualnego, nie dają sobie rady z nowymi obowiązkami. Dzieje się tak, ponieważ mimo posiadania szerokiego zasobu wiedzy i umiejętności, nie osiągnęły jeszcze dojrzałości emocjonalnej.

          Gotowość szkolna to nie tylko umiejętność czytania, pisania i liczenia, ale także rozwój procesów emocjonalno - społecznych, które obejmują tak ważne aspekty codziennego życia jak: funkcjonowanie w grupie rówieśniczej, emocje, normy i zasady, a także samodzielność. Ogromnie ważny jest również aspekt wolicjonalny – wytrwałość w pracy, celowa działalność, podejmowanie inicjatyw, pokonywanie trudności, doprowadzanie podjętych zadań do końca. Według wielu specjalistów, stabilność emocjonalna dziecka jest ważniejszym elementem gotowości szkolnej, niż umiejętność czytania, liczenia, zapamiętywania. Dziecko szybciej zaadaptuje się w szkole, jeżeli jest samodzielne oraz jest w stanie troszczyć się o swoje potrzeby.

          Bardzo ważne jest, aby rodzice zwracali szczególną uwagę na usamodzielnienie dziecka, budzenie wiary we własne możliwości i na motywację do pracy, a przede wszystkim na pozytywny stosunek dziecka do obowiązków. Kształtowanie charakteru jest równie ważne jak rozwijanie intelektu.

          Wielu rodziców dzieci 6-7- letnich zadaje sobie pytania: czy moje dziecko wysiedzi w ławce? Czy zapamięta, co jest zadane lub co ma przynieść na następną lekcję? Czy zapisać je do świetlicy?

          Proces przygotowania dziecka do podjęcia obowiązków szkolnych rozpoczyna się już w najmłodszych grupach przedszkolnych, a kulminację osiąga w tzw. „zerówce”, gdzie dzieci objęte są obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym. Jesienią, nauczyciele przeprowadzają wstępną diagnozę dojrzałości szkolnej dzieci, ustalają kierunki i plan pracy, a o wynikach diagnozy informują rodziców, omawiając zarówno mocne strony dzieci, jak i obszary, w których należy wspierać ich rozwój. Zintegrowane, świadome oddziaływania nauczycieli w przedszkolu i rodziców w domu pomoże dzieciom wyrównać ich szanse edukacyjne oraz zapewni lepszy start w klasie pierwszej. Pod koniec roku szkolnego poprzedzającego pójście dziecka do szkoły (do końca kwietnia) nauczyciel na podstawie przeprowadzonej diagnozy oraz całorocznej obserwacji dziecka przygotowuje dla rodziców tzw. Informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej.

           

          Lista umiejętności dziecka kończącego przedszkole:

          w sferze fizycznej: dziecko:

          jest samodzielne i potrafi się ubrać, zapiąć guziki, zasunąć suwak, zawiązać sznurowadła, skorzystać z toalety, umyć ręce, spożywać posiłki; przebywając na dworze - chętnie biega, pokonuje przeszkody bez potykania się, chętnie uczestniczy w zabawach i grach sportowych (rzucanie i chwytanie piłki, kopanie, skakanie na skakance, skoki na jednej nodze, obunóż, pokonywanie toru przeszkód itp.); potrafi jeździć na rowerze, konstruuje budowle z klocków różnego typu z wykorzystaniem instrukcji i bez, potrafi ułożyć samodzielnie puzzle, potrafi prawidłowo trzymać kredkę/ołówek/nożyczki, chętnie pisze po śladzie szlaczki i wzory literopodobne, odrysowuje kształt, odwzorowuje proste figury geometryczne, tnie po linii prostej; lubi wykonywać prace plastyczne, techniczne i doprowadza czynności do końca, przyjmuje prawidłową postawę ciała podczas pracy przy stoliku, chętnie bierze udział w zajęciach ruchowych/ tanecznych/sportowych; wykonuje proste czynności porządkowe

          w sferze emocjonalnej: dziecko:

          potrafi prawidłowo rozpoznać i nazwać emocje własne i innych, potrafi panować nad swoimi emocjami (a może częściej reaguje płaczem/złością, jest agresywne lub kłótliwe); rozstaje się z rodzicami bez lęku, szuka wsparcia w sytuacjach dla siebie trudnych, jest wrażliwe na uczucia innych, stara się pokonywać trudności (czy raczej szybko się poddaje, obraża lub próbuje wymuszać swoją korzyść płaczem lub krzykiem); potrafi zgłosić osobie dorosłej swoje złe samopoczucie, jest otwarte w kontaktach z innymi.

          w sferze społecznej: dziecko:

          potrafi współdziałać z innymi dziećmi w przedszkolu/ na podwórku/ z rodzeństwem (a może częściej popada w konflikty lub stroni od zabaw z dziećmi); chętnie, z własnej woli podejmuje działania na rzecz przedszkola, wypełnia swoje obowiązki dyżurnego, reaguje na polecenia nauczyciela, przestrzega zasad, umów, np. podczas gier planszowych; potrafi cierpliwie czekać na swoją kolej, stosuje się do zasad panujących w przedszkolu; zna swój adres zamieszkania, posługuje się zwrotami grzecznościowymi, zna zasady bezpieczeństwa i się do nich stosuje (np. podczas spacerów, zabawy na placu zabaw); potrafi samo zorganizować sobie czas (czy też wymaga nieustannego zajmowania się nim), słucha z uwagą osoby, która do niego mówi, odpowiada na zadane pytania, komunikuje się w sposób zrozumiały dla otoczenia

          w sferze intelektualnej: dziecko:

          potrafi opowiedzieć przeczytaną bajkę, ułożyć zdanie z podanym słowem, interesuje się literami, rozpoznaje poznane w zabawie litery, próbuje układać z nich wyrazy, rozpoznaje słowa które się rymują, potrafi wysłuchać pierwszą i ostatnią głoskę w prostych słowach, dzieli proste słowa na głoski i składa słowa z głosek, potrafi przeliczać elementy, dodaje i odejmuje na konkretach, zna cyfry, wykazuje zainteresowanie otaczającym je światem, jest zaciekawione światem roślin, zwierząt, potrafi skupić uwagę przez dłuższy czas na jednej czynności, potrafi nauczyć się krótkiego wierszyka/piosenki na pamięć, chętnie bierze udział w przedszkolu w zajęciach dydaktycznych, chętnie opowiada o różnych zdarzeniach (np. z przedszkola, wycieczki); rozróżnia stronę prawą, lewą, rozumie określenia: na, pod, za, pomiędzy, nad itp,. zna nazwy dni tygodnia, pór roku, miesięcy, posługuje się pojęciami „wczoraj”, „jutro”, potrafi ułożyć kilkuelementową historyjkę obrazkową zgodnie z chronologią zdarzeń, rozumie kierowane do niego polecenia, instrukcje.

           

          Większość dzieci kończących zerówkę, osiąga wystarczający poziom dojrzałości szkolnej, aby móc z sukcesem spełniać się w roli ucznia. Dojrzałość szkolna nie oznacza, że dziecko kończące przedszkole powinno już posiadać większość wiedzy zdobywanej w trakcie pierwszej klasy, jednak musi być na tyle gotowe i samodzielne, aby w miarę płynnie przejść proces stawania się uczniem.

          Jeśli nauczyciel lub rodzic ma wątpliwości dotyczące gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole, wskazana jest poszerzona diagnoza w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej. Ostateczna decyzja o posłaniu dziecka do szkoły lub odroczeniu od spełniania obowiązku szkolnego należy do rodziców dziecka.

           

           

          Bibliografia:

          1.S. Załęska, Dojrzałość emocjonalno- społeczna sześciolatka a wymagania szkolne, w: Bliżej Przedszkola nr 6.177/2016

          2. E. Zielińska, Czy moje dziecko poradzi sobie w szkole?, w: Bliżej Przedszkola nr 5.236/2021

          3. Źródło internetowe: Estera Kowal: Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole – czym jest „dojrzałość szkolna”?

          4. Podstawa Programowa Wychowania Przedszkolnego (Rozporządzenie MEN z dnia 14 lutego 2017r., Dz.U.2017 poz.356